Andrzej Szarmach

1

Medale igrzysk olimpijskich

1

ps. “Diabeł”, trener, jeden z najskuteczniejszych strzelców w historii polskiego futbolu, trzykrotny uczestnik mistrzostw świata (1974, 1978, 1982) i zdobywca dwóch brązowych medali, srebrny medalista olimpijski z Montrealu (1976) i król strzelców tego turnieju.

Urodzony 3 października 1950 w Gdańsku, syn Jana i Walerii Loda, absolwent Technikum Mechanicznego w Mielcu i Szkoły Trenerskiej we Francji. Piłkarz (178 cm, 75 kg) Polonii Gdańsk, wychowanek tego klubu (1966-1970), Arki Gdynia (1970-1972), Górnika Zabrze (1972-1976), Stali Mielec (1976-1980, liga) oraz francuskich zespołów AJ Auxerre (1980-1985), EA Guingamp (1985-1987) i FC Clermont-Ferrand (1987-1989 jako grający trener). Jeden z najwybitniejszych strzelców polskiego futbolu w rozgrywkach klubowych i reprezentacyjnych. Jako piłkarz zabrskiego Górnika, w ciągu czterech sezonów ligowych (1973-1976) rozegrał 105 meczów i strzelił aż 49 bramek. Równie skuteczny był w reprezentacji Polski (61 A + 2) zdobywając 32 gole (piąty snajper w historii biało-czerwonych).

Zadebiutował w barwach narodowych w Toronto z Kanadą (1 sierpnia 1973), a ostatni mecz rozegrał podczas mistrzostw świata (1982) w Alicante z Francją (3:2) w walce o brązowy medal (strzelił wyrównującą bramkę na 1:1). Nie przypadkowo koledzy nazwali go “Diabłem”, bo też niekonwencjonalnie zachowywał się na boisku. Nie było dla niego trudnych i straconych piłek: akrobatyczne wyskoki (znany ze wspaniałych “główek”), dynamiczne szarże, zaskakujące strzały sprawiały, że obrońcy rywali atakowali go z niebywałą determinacją i nie zawsze fair (częste kontuzje). Nikt nigdy nie wiedział co zrobi i jak się zachowa nawet powoli snujący się po boisku Szarmach. Cios mógł zadać w każdej chwili. Na tym polegała jego wielkość. Celnie strzelał także na IO w Montrealu (1976).

Trzykrotny uczestnik finałów mistrzostw świata (1974, 1978, 1982) podczas których dwukrotnie wystąpił w “małym finale” zdobywając brązowe medale. Najlepszą grę (podobnie jak cała drużyna) zademonstrował podczas MŚ w RFN (1974), gdzie obok  Grzegorza Laty był najskuteczniejszym naszym piłkarzem (zdobył 6 bramek). Niestety, z powodu kontuzji nie wystąpił w bardzo ważnym dla nas meczu z Niemcami. Cztery lata później w Argentynie (1978) grał w pięciu meczach (strzelił piękną bramkę w spotkaniu z Peru), a w Hiszpanii (1982) mimo iż znajdował się w świetnej formie grzał głównie ławę rezerwowych, o co do dziś ma pretensje do trenera Antoniego Piechniczka. Ale i tu (mimo iż grał tylko 60 minut z Kamerunem i cały mecz z Francją) strzelił gola trójkolorowym w “małym finale” o medal.

W sumie podczas 13 spotkań na MŚ w ciągu 1005 minut gry zdobył 7 bramek. Po wyjeździe z Polski zrobił sporą karierę w klubach francuskich (głównie Auxerre), gdzie strzelał także dużo goli. Był tam też trenerem. Dość nieoczekiwanie, jako szkoleniowiec, dostał propozycję z Zagłębia Lubin i od stycznia 1998 pracował w tym klubie. Po pierwszym udanym okresie trenerskiej egzystencji, miał głośny konflikt z czołowymi zawodnikami i musiał się rozstać z Lubinem. Mieszka nadal we Francji, ale często można go spotkać na ligowych meczach w kraju. Odznaczony m. in. złotym (dwukrotnie) Medalem za Wybitne Osiągnięcia Sportowe.

*1976 Montreal: napastnik drużyny piłkarskiej, która w grupie elim. (3 druż.) pokonała Irak 3:2 (Szarmach strzelił 2 bramki) i zremisowała z Kubą 0:0, zajmując 1. msc w grupie; w ćwierćfin. zwyciężyła KRL-D 5:0 (znów strzelił 2 bramki); w półfin. wygrała z Brazylią 2:0 (strzelił obie bramki i został królem strzelców turnieju); w finale przegrała z  NRD 1:3 (0:2), zdobywając srebrny medal. Wystąpił we wszystkich spotkaniach (inni jego koledzy nie zagrali w meczu finałowym, jakby z góry godząc się na srebrny medal). Skład drużyny zob. – Benigier Jan.

Bibl.: Głuszek, Leksykon 1999, s. 339; EP Fuji: Górnik Zabrze, s. 192, Biało-Czerwoni, t. 20, s. 177, Herosi Mundiali, t. 8, s. 172; Gowarzewski, Biało-Czerwoni, s. 371; Klimontowicz, Ruch olimpijski, s. 80 (tu błędnie: mistrz Polski i zdobywca PP); Duński, Od Paryża, s. 884-885; Pawlak, Olimpijczycy, s. 250

Privacy Overview

This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.