{"id":13835,"date":"2020-06-24T16:45:56","date_gmt":"2020-06-24T14:45:56","guid":{"rendered":"http:\/\/pkol.local\/person\/zygmunt-heljasz\/"},"modified":"2022-09-21T13:38:04","modified_gmt":"2022-09-21T11:38:04","slug":"zygmunt-heljasz","status":"publish","type":"person","link":"https:\/\/olimpijski.pl\/en\/olimpijczycy\/zygmunt-heljasz\/","title":{"rendered":"Zygmunt Heljasz (1908-1963)"},"content":{"rendered":"\n




zawodnik i trener, rekordzista \u015bwiata w pchni\u0119ciu kul\u0105 (16.05), olimpijczyk z Los Angeles (1932).
<\/strong>
Urodzony 21 wrze\u015bnia 1908 w Poznaniu syn J\u00f3zefa i Gertrudy Rymarkiewicz zetkn\u0105\u0142 si\u0119 ze sportem ju\u017c w pierwszej klasie Gimnazjum im. Marii Magdaleny. Pr\u00f3bowa\u0142 swych si\u0142 w pi\u0142ce no\u017cnej, a nieco p\u00f3\u017aniej w boksie. Maj\u0105c \u015bwietne warunki fizyczne (188 cm i 100 kg) znalaz\u0142 si\u0119 w sekcji bokserskiej pozna\u0144skiej Warty, ale startuj\u0105c w wadze ci\u0119\u017ckiej nie odni\u00f3s\u0142 wi\u0119kszych sukces\u00f3w (mistrz okr\u0119gu, wicemistrz Polski).<\/p>\n\n\n\n

Dopiero za namow\u0105 czo\u0142owego wieloboisty i \u015bwietnego instruktora Leona Urbaniaka zacz\u0105\u0142 uprawia\u0107 lekkoatletyk\u0119 (rzuty) w pozna\u0144skiej Warcie, kt\u00f3rej pozosta\u0142 wierny przez ca\u0142y czas sportowej kariery (1926-1936). Podobnie jak Janusz Kusoci\u0144ski, ju\u017c w 1927 zosta\u0142 zaliczony do grupy lekkoatlet\u00f3w przygotowuj\u0105cych si\u0119 pod opiek\u0119 Esto\u0144czyka Aleksandra Klumberga do IO w Amsterdamie. W czterech kolejnych eliminacjach nie uzyska\u0142 jednak wymaganego minimum i na igrzyska (zn\u00f3w podobnie jak “Kusy”) nie pojecha\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Dopiero w ko\u0144cu 1928 odni\u00f3s\u0142 pierwszy sukces zdobywaj\u0105c 3 tytu\u0142y mistrza Polski w kuli (jednor\u0105cz i obur\u0105cz) i dysku. Od tamtej pory przez wiele lat dzier\u017cy\u0142 prym, szczeg\u00f3lnie w pchni\u0119ciu kul\u0105. W tej specjalno\u015bci by\u0142 nawet rekordzist\u0105 \u015bwiata: 16.05 osi\u0105gn\u0105\u0142 w Poznaniu 29 czerwca 1932. I by\u0142 to jego rekord \u017cyciowy, kt\u00f3ry w “drugiej specjalno\u015bci” – rzucie dyskiem wynosi\u0142 47.09 (29 kwietnia 1934 Pozna\u0144 ). Poza tym by\u0142: 18-krotnym  rekordzist\u0105 Polski (kula, dysk, kula obur\u0105cz), 18-krotnym reprezentantem bia\u0142o-czerwonych w meczach mi\u0119dzypa\u0144stwowych w latach 1929-1935 (35 start\u00f3w, 13 zwyci\u0119stw  indywidualnych) i 14-krotnym mistrzem Polski: w kuli (1928 -1934), w dysku (1931, 1932 , 1935), w  m\u0142ocie (1931), w kuli  obur\u0105cz (1928 , 1929) i  dysku obur\u0105cz (1928). Bez  powodzenia wystartowa\u0142  r\u00f3wnie\u017c podczas I mistrzostw Europy w Turynie (1934) zajmuj\u0105c: w kuli (fina\u0142) – 7 m. (14.78) i w dysku – 42.50 (odpad\u0142 w eliminacjach).<\/p>\n\n\n\n

W wyniku zatargu z PZLA i PKOl Heljasz zosta\u0142 skre\u015blony z listy olimpijczyk\u00f3w (1936), a nast\u0119pnie zdyskwalifikowany na okres jednego roku. Wyjecha\u0142 do Belgii (1937), gdzie obj\u0105\u0142 posad\u0119 trenera brukselskiego klubu Beerschot. Po roku powr\u00f3ci\u0142 do kraju i do wybuchu wojny zajmowa\u0142 si\u0119 szkoleniem lekkoatlet\u00f3w katowickiej Pogoni. W latach okupacji (1939-1945) by\u0142 wi\u0119\u017aniem oboz\u00f3w koncentracyjnych w Gross-Rosen i Sachsenhausen. Po wojnie przez wiele lat przebywa\u0142 w Szczecinie, gdzie wyra\u017anie przyczyni\u0142 si\u0119 do mistrzostwa sportowego dw\u00f3ch naszych \u015bredniodystansowc\u00f3w: E. Potrzebowskiego i S. Lewandowskiego.<\/p>\n\n\n\n

Zmar\u0142 w Poznaniu 12 czerwca 1963.<\/p>\n\n\n\n

*1932 Los Angeles: lekkoatletyka, pchni\u0119cie kul\u0105<\/strong> – 9. m. na 15 start. z wynikiem 14.49 (zw. Amerykanin L. Sexton – 16.00); rzut dyskiem<\/strong> – 13 m. na 18 start. z wynikiem 42.59 (zw. Amerykanin J. Anderson – 49.49).<\/p>\n\n\n\n

Bibl.: S\u0142ownik WF, 1987, z. 2 , s. 85-86 (Henryk Kurzy\u0144ski); G\u0142uszek, Leksykon 1999, s. 208; Od Adamczaka do Zas\u0142ony (przygotowane do druku); Rynkowski, Osi\u0105gni\u0119cia, Wyniki; \u0141ojewski, Mecze; Pawlak, Olimpijczycy, s. 93 (tu nieprecyzyjne dane dot. kariery sportowej); Jasiak H., Wspaniali pechowcy, “Lekkoatletyka”, 1989, nr 10.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

zawodnik i trener, rekordzista \u015bwiata w pchni\u0119ciu kul\u0105 (16.05), olimpijczyk z Los Angeles (1932). … Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"menu_order":60,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"ub_ctt_via":"","footnotes":""},"class_list":["post-13835","person","type-person","status-publish","hentry","infinite-scroll-item","no-featured-image-padding"],"acf":{"olimpic_information":[{"olimpic":[{"ID":309,"post_author":"1","post_date":"1932-06-17 13:34:45","post_date_gmt":"1932-06-17 12:34:45","post_content":"\n

Igrzyska X Olimpiady
Los Angeles 1932<\/strong>
<\/h1>\n\n\n\n


<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
  • Igrzyska rozegrano w dniach 30 lipca \u2013 14 sierpnia<\/strong>.<\/li>
  • Wystartowa\u0142o 1408<\/strong> zawodnik\u00f3w (w tym 127<\/strong> kobiet) z 37<\/strong> kraj\u00f3w.<\/li>
  • Rozdano 117<\/strong> komplet\u00f3w medali.<\/li>
  • Przysi\u0119g\u0119 olimpijsk\u0105 w imieniu sportowc\u00f3w z\u0142o\u017cy\u0142 szpadzista George Charles Calnan<\/strong>.<\/li>
  • Igrzyska otworzy\u0142 wiceprezydent USA Charles Curtis<\/strong>.<\/li><\/ul>\n\n\n\n

    Program Igrzysk \u2013 16 dyscyplin, 117 konkurencji<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    boks (8 konkurencji), gimnastyka (11), hokej na trawie (1), je\u017adziectwo (6), kolarstwo (6), lekkoatletyka (29), pi\u0119ciob\u00f3j nowoczesny (1), pi\u0142ka wodna (1), p\u0142ywanie (11), podnoszenie ci\u0119\u017car\u00f3w (5), skoki do wody (4), strzelectwo (2), szermierka (7), wio\u015blarstwo (7), zapasy (14), \u017ceglarstwo (4).<\/p>\n\n\n\n

    Polska Reprezentacja Olimpijska<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    20 os\u00f3b<\/strong> (3 kobiety i 17 m\u0119\u017cczyzn) w 3 sportach: 7 lekkoatlet\u00f3w (w tym 3 kobiety), 7 wio\u015blarzy, 6 szermierzy.<\/p>\n\n\n\n

    Chor\u0105\u017cym reprezentacji Polski by\u0142 wio\u015blarz Janusz \u015al\u0105zak<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

    Klasyfikacja medalowa<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
    <\/td><\/td> <\/td> <\/td> <\/td> <\/td><\/tr>
     <\/td> <\/td> <\/td>\"\"<\/td>\"\"<\/td>\"\"<\/td><\/tr>
    1.<\/td>USA<\/td>103<\/td>41<\/td>32<\/td>30<\/td><\/tr>
    2.<\/td>W\u0142ochy<\/td>36<\/td>12<\/td>12<\/td>12<\/td><\/tr>
    3.<\/td>Francja<\/td>19<\/td>10<\/td>5<\/td>4<\/td><\/tr>
    ...<\/td> <\/td> <\/td> <\/td> <\/td> <\/td><\/tr>
    14.<\/strong><\/td>Polska<\/strong><\/td>7<\/strong><\/td>2<\/strong><\/td>1<\/strong><\/td>4<\/strong><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

    Medale dla Polski (7)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>
    \n

    Stanis\u0142awa Walasiewicz<\/strong>
    (lekkoatletyka, 100 m)<\/p>\n\n\n\n

    Janusz Kusoci\u0144ski<\/strong>
    (lekkoatletyka, 10 000 m)<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>
    \n

    Jerzy Braun, Janusz \u015al\u0105zak i sternik Jerzy Skolimowski<\/strong>
    (wio\u015blarstwo, dw\u00f3jka ze sternikiem)<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>
    \n

    Jadwiga Wajs<\/strong>
    (lekkoatletyka, rzut dyskiem)<\/p>\n\n\n\n

    Jerzy Braun, Edward Kobyli\u0144ski, Janusz \u015al\u0105zak, Stanis\u0142aw Urban i sternik Jerzy Skolimowski<\/strong>
    (wio\u015blarstwo, czw\u00f3rka ze sternikiem)<\/p>\n\n\n\n

    W\u0142adys\u0142aw Dobrowolski, Tadeusz Friedrich, Leszek Lubicz-Nycz, Adam Papee, W\u0142adys\u0142aw Segda, Marian Suski<\/strong>
    (szermierka, turniej dru\u017cynowy szablist\u00f3w)<\/p>\n\n\n\n

    Henryk Budzi\u0144ski, Jan Krenz-Miko\u0142ajczak<\/strong>
    (wio\u015blarstwo, dw\u00f3jka bez sternika)<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n\n\n

    W Mie\u015bcie Anio\u0142\u00f3w, w drugich igrzyskach w USA, bia\u0142o-czerwoni stan\u0119li na podium siedem razy. Janusz Kusoci\u0144ski zdoby\u0142 pierwsze polskie m\u0119skie z\u0142oto.

    Nowo\u015bci\u0105 by\u0142o zastosowania po raz pierwszy fotokom\u00f3rki ustalaj\u0105cej kolejno\u015b\u0107 na mecie, a ciekawostk\u0105, \u017ce jedyny raz przyznano medale w alpinizmie.

    W Los Angeles chcia\u0142 zako\u0144czy\u0107 karier\u0119 s\u0142ynny fi\u0144ski biegacz Paavo Nurmi maj\u0105cy w dorobku  12 medali. Zosta\u0142  jednak zdyskwalifikowany za przekroczenie statusu amatora.<\/p><\/blockquote>\n","post_title":"Los Angeles 1932","post_excerpt":"","post_status":"publish","comment_status":"closed","ping_status":"closed","post_password":"","post_name":"los-angeles-1932","to_ping":"","pinged":"","post_modified":"2020-10-02 15:24:55","post_modified_gmt":"2020-10-02 13:24:55","post_content_filtered":"","post_parent":0,"guid":"https:\/\/wai-q98d7hpf9hy9k.wpallimport-demo.qsandbox.me\/olympics_summer\/los-angeles-1932\/","menu_order":0,"post_type":"olympics_summer","post_mime_type":"","comment_count":"0","filter":"raw"}],"competitions_rewards":[{"competition":[{"ID":5819,"post_author":"1","post_date":"2020-06-19 11:32:23","post_date_gmt":"2020-06-19 11:32:23","post_content":"","post_title":"Lekkoatletyka","post_excerpt":"","post_status":"publish","comment_status":"open","ping_status":"open","post_password":"","post_name":"lekkoatletyka","to_ping":"","pinged":"","post_modified":"2020-06-29 13:17:08","post_modified_gmt":"2020-06-29 11:17:08","post_content_filtered":"","post_parent":0,"guid":"https:\/\/wai-q7byvryhhcz9k.wpallimport-demo.qsandbox.me\/competition\/lekkoatletyka\/","menu_order":0,"post_type":"competition","post_mime_type":"","comment_count":"0","filter":"raw"}],"reward":""}]}],"picture":false,"firstname":"Zygmunt","lastname":"Heljasz (1908-1963)","birthdate_date":"21\/09\/1908","birthdate":"21 wrze\u015bnia 1908","deathdate_date":"12\/06\/1963","deathdate":"12 czerwca 1963","placeofbirth":"","club":"","coach":"","metrics":"","seolink":"heljasz-zygmunt","tmp_old_id":"13786","tmp_old_fid":"294","tmp_old_parent_id":"15544","createdate":"06\/11\/2013","tmp_old_title":"Heljasz Zygmunt (1908-1963)","tmp_old_lead":"","tmp_old_body":"

    HELJASZ ZYGMUNT (1908-1963)<\/p>

    zawodnik i trener, rekordzista \u015bwiata w pchni\u0119ciu kul\u0105 (16.05), olimpijczyk z Los Angeles (1932).<\/strong>Urodzony 21 wrze\u015bnia 1908 w Poznaniu syn J\u00f3zefa i Gertrudy Rymarkiewicz zetkn\u0105\u0142 si\u0119 ze sportem ju\u017c w pierwszej klasie Gimnazjum im. Marii Magdaleny. Pr\u00f3bowa\u0142 swych si\u0142 w pi\u0142ce no\u017cnej, a nieco p\u00f3\u017aniej w boksie. Maj\u0105c \u015bwietne warunki fizyczne (188 cm i 100 kg) znalaz\u0142 si\u0119 w sekcji bokserskiej pozna\u0144skiej Warty, ale startuj\u0105c w wadze ci\u0119\u017ckiej nie odni\u00f3s\u0142 wi\u0119kszych sukces\u00f3w (mistrz okr\u0119gu, wicemistrz Polski). Dopiero za namow\u0105 czo\u0142owego wieloboisty i \u015bwietnego instruktora Leona Urbaniaka zacz\u0105\u0142 uprawia\u0107 lekkoatletyk\u0119 (rzuty) w pozna\u0144skiej Warcie, kt\u00f3rej pozosta\u0142 wierny przez ca\u0142y czas sportowej kariery (1926-1936). Podobnie jak Janusz Kusoci\u0144ski, ju\u017c w 1927 zosta\u0142 zaliczony do grupy lekkoatlet\u00f3w przygotowuj\u0105cych si\u0119 pod opiek\u0119 Esto\u0144czyka Aleksandra Klumberga do IO w Amsterdamie. W czterech kolejnych eliminacjach nie uzyska\u0142 jednak wymaganego minimum i na igrzyska (zn\u00f3w podobnie jak \"Kusy\") nie pojecha\u0142. Dopiero w ko\u0144cu 1928 odni\u00f3s\u0142 pierwszy sukces zdobywaj\u0105c 3 tytu\u0142y mistrza Polski w kuli (jednor\u0105cz i obur\u0105cz) i dysku. Od tamtej pory przez wiele lat dzier\u017cy\u0142 prym, szczeg\u00f3lnie w pchni\u0119ciu kul\u0105. W tej specjalno\u015bci by\u0142 nawet rekordzist\u0105 \u015bwiata: 16.05 osi\u0105gn\u0105\u0142 w Poznaniu 29 czerwca 1932. I by\u0142 to jego rekord \u017cyciowy, kt\u00f3ry w \"drugiej specjalno\u015bci\" - rzucie dyskiem wynosi\u0142 47.09 (29 kwietnia 1934 Pozna\u0144 ). Poza tym by\u0142: 18-krotnym  rekordzist\u0105 Polski (kula, dysk, kula obur\u0105cz), 18-krotnym reprezentantem bia\u0142o-czerwonych w meczach mi\u0119dzypa\u0144stwowych w latach 1929-1935 (35 start\u00f3w, 13 zwyci\u0119stw  indywidualnych) i 14-krotnym mistrzem Polski: w kuli (1928 -1934), w dysku (1931, 1932 , 1935), w  m\u0142ocie (1931), w kuli  obur\u0105cz (1928 , 1929) i  dysku obur\u0105cz (1928). Bez  powodzenia wystartowa\u0142  r\u00f3wnie\u017c podczas I mistrzostw Europy w Turynie (1934) zajmuj\u0105c: w kuli (fina\u0142) - 7 m. (14.78) i w dysku - 42.50 (odpad\u0142 w eliminacjach). W wyniku zatargu z PZLA i PKOl Heljasz zosta\u0142 skre\u015blony z listy olimpijczyk\u00f3w (1936), a nast\u0119pnie zdyskwalifikowany na okres jednego roku. Wyjecha\u0142 do Belgii (1937), gdzie obj\u0105\u0142 posad\u0119 trenera brukselskiego klubu Beerschot. Po roku powr\u00f3ci\u0142 do kraju i do wybuchu wojny zajmowa\u0142 si\u0119 szkoleniem lekkoatlet\u00f3w katowickiej Pogoni. W latach okupacji (1939-1945) by\u0142 wi\u0119\u017aniem oboz\u00f3w koncentracyjnych w Gross-Rosen i Sachsenhausen. Po wojnie przez wiele lat przebywa\u0142 w Szczecinie, gdzie wyra\u017anie przyczyni\u0142 si\u0119 do mistrzostwa sportowego dw\u00f3ch naszych \u015bredniodystansowc\u00f3w: E. Potrzebowskiego i S. Lewandowskiego. Zmar\u0142 w Poznaniu 12 czerwca 1963.Bibl.: S\u0142ownik WF, 1987, z. 2 , s. 85-86 (Henryk Kurzy\u0144ski); G\u0142uszek, Leksykon 1999, s. 208; Od Adamczaka do Zas\u0142ony (przygotowane do druku); Rynkowski, Osi\u0105gni\u0119cia, Wyniki; \u0141ojewski, Mecze; Pawlak, Olimpijczycy, s. 93 (tu nieprecyzyjne dane dot. kariery sportowej); Jasiak H., Wspaniali pechowcy, \"Lekkoatletyka\" , 1989, nr 10.*1932 Los Angeles: kula<\/strong> - 9 m. na 15 start. z wynikiem 14.49 (zw. Amerykanin L. Sexton - 16.00); dysk<\/strong> - 13 m. na 18 start. z wynikiem 42.59 (zw. Amerykanin J. Anderson - 49.49 ).<\/p>
    « powr\u00f3t do listy<\/a><\/td> <\/tr><\/table>","tmp_old_body_img":false,"tmp_old_lead_img":false,"picture_medalists":false,"important":"","group_knuie68fa087fd5h76":false,"person_achivments":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/olimpijski.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/person\/13835"}],"collection":[{"href":"https:\/\/olimpijski.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/person"}],"about":[{"href":"https:\/\/olimpijski.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/person"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/olimpijski.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/person\/13835\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":63021,"href":"https:\/\/olimpijski.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/person\/13835\/revisions\/63021"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/olimpijski.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13835"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}