Fragmenty przemówienia Barona Pierre’a de Coubertin, wygłoszone przy zakończeniu igrzysk zimowych (pisownia oryginalna – przyp. red.):

„Uważam, że wielu z nas odczuwało by zadowolenie niezupełne, gdybym nie wykorzystał tej sposobności, aby wyrazić podziw i wdzięczność dla wysiłków, poczynionych w celu zapewnienia temu pierwszemu olimpijskiemu turniejowi sportów zimowych najwyższej doskonałości technicznej (…). Z pomiędzy licznych widzów, obecnych na zawodach, wielu ujrzało poraz pierwszy ćwiczenia, których piękna nie podejrzewało. Może zdziwieni zostali ich gwałtownością (…).

Obowiązkiem państwa jest zapewnić normalne jego funkcjonowanie. Sport jest czymś więcej: jest szkołą odwagi, energji i wytrwałej siły woli. W samej istocie jego leży dążenie do przesady, potrzebuje on mistrzostw i rekordów i ta właśnie jego piękna i lojalna brutalność stwarza silne i zdrowe narody (…). Sporty zimowe należą do najczystszych i właśnie dlatego ja osobiście tak pragnąłem, by definitywnie weszły w skład Igrzysk Olimpijskich. One pomogą nam czuwać nad Ideą sportową i wybawić ją ode zła. Przyznaję, że urzeczywistnienie tego zamiaru napotyka na wielkie trudności natury praktycznej, lecz doświadczenie takie, jakieśmy tu przeprowadzili, jest cennym krokiem naprzód. Niech więc wszyscy, co przygotowali jego świetne powodzenie, przyjmą hołd naszej wdzięczności”.

Polska Reprezentacja Olimpijska liczyła w Chamonix 8 osób startujących – narciarze: Szczepan Witkowski, Andrzej Krzeptowski, Franciszek Bujak; patrol wojskowy: Zbigniew Wóycicki, Stanisław Chrobak, Stanisław Kądziołka, Ignacy Daniec (rezerwowy); łyżwiarz Leon Jucewicz. Elżbieta Ziętkiewicz – jedyna Polka w ekipie – nie została dopuszczona do startu w biegach narciarskich w konkurencji mężczyzn, a biegów narciarskich w konkurencji kobiet nie było w programie zawodów. Chorążym reprezentacji Polski był dziennikarz Kazimierz Smogorzewski (reprezentanci nie zdążyli na ceremonię otwarcia z powodu opóźnienia pociągu). Pełnił on także funkcję atachée olimpijskiego. W ekipie obecny był także ówczesny prezes PZN ppłk dr Władysław Osmolski – członek jury patrolu wojskowego. Debiut nie był spektakularny (o najlepszą lokatę postarał się łyżwiarz szybki Leon Jucewicz zajmując 8. miejsce w wieloboju), ale nasza skromna ekipa wyraźnie zaznaczyła swoją obecność w tym zimowym święcie sportowym.

Oprócz stulecia polskiego debiutu olimpijskiego i zimowych igrzysk olimpijskich w ogóle obchodzimy w tym roku kilka okrągłych rocznic, o których warto pamiętać!

• 6 kwietnia – Międzynarodowy Dzień Sportu dla Rozwoju i Pokoju celebrujemy już od 10 lat. Święto zostało ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w związku z pierwszymi w historii nowożytnymi igrzyskami olimpijskimi, które rozpoczęły się dokładnie 6 kwietnia 1896 roku w Atenach. Święto to wyraz uznania dla transformacyjnej mocy sportu i jego ogromnego potencjału w promowaniu pozytywnych zmian społecznych. Tego dnia warto pokazać światu symboliczną białą kartkę – jako wyraz pokojowego manifestu oraz budowania dobrych relacji z ludźmi;
• 23 czerwca – mija 130 lat od założenia Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego na I Kongresie Olimpijskim w Paryżu (1894). Na pamiątkę tego dnia obchodzimy rokrocznie Dzień Olimpijski. To święto jest czymś więcej niż tylko biegiem czy wydarzeniem sportowym. Opierając się na filarach „Ruszaj się, ucz się, odkrywaj – razem dla lepszego świata”, Narodowe Komitety Olimpijskie wdrażają działania sportowe, kulturalne i edukacyjne skierowane do wszystkich – bez względu na wiek, płeć, pochodzenie społeczne czy umiejętności sportowe;
• 27 lipca – mija 100 lat od zdobycia przez Polaków pierwszych medali olimpijskich – podczas Igrzysk VIII Olimpiady w Paryżu w 1924 roku – drużyna kolarzy torowych w składzie: Józef Lange, Jan Łazarski, Tomasz Stankiewicz i Franciszek Szymczyk zdobyła srebrny medal. Tego samego dnia, kilkadziesiąt minut później brązowy medal w konkursie skoków w jeździectwie wywalczył Adam Królikiewicz na koniu Picador. W uznaniu zasług i wyjątkowego znaczenia występów polskich sportowców na igrzyskach olimpijskich, w 100-lecie zdobycia pierwszego medalu olimpijskiego Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ogłosił rok 2024 Rokiem Polskich Olimpijczyków.

Ponadto w związku z 130. rocznicą urodzin Kazimierza Wierzyńskiego (27.08.1894)- poety, prozaika, eseisty, złotego medalisty w Olimpijskim Konkursie Sztuki i Literatury (Igrzyska IX Olimpiady Amsterdam 1928) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił rok 2024 Rokiem Kazimierza Wierzyńskiego.

Obecność Polaków na igrzyskach nie byłaby możliwa, gdyby nie powołanie w październiku 1919 roku Komitetu Udziału Polski w Igrzyskach Olimpijskich (później: Polski Komitet Olimpijski) – w tym roku mija 105 lat od tego wydarzenia. Kolejnych olimpijskich emocji i – miejmy nadzieję kolejnych medali dla Polski -dostarczą rozpoczynające się 26 lipca Igrzyska XXXIII Olimpiady Paryż 2024. Stolica Francji jest organizatorem igrzysk olimpijskich po raz trzeci w historii (1900, 1924, 2024).

Polska statystyka medalowa:

• 298 medali na letnich igrzyskach olimpijskich (72/89/137) – przy czym pierwszy złoty medal dla Polski zdobyła w 1928 roku Halina Konopacka na Igrzyskach IX Olimpiady w Amsterdamie
• 23 medale na zimowych igrzyskach olimpijskich (7/7/9) – przy czym pierwszy medal dla Polski wywalczył Franciszek Gąsienica-Groń – w 1956 r. we włoskiej Cortinie d’Ampezzo zajął trzecie miejsce w kombinacji norweskiej. Pierwszy złoty medal zimowych igrzysk zdobył dla Polski skoczek narciarski Wojciech Fortuna w 1972 r. na igrzyskach w Sapporo
• 84 medale Igrzysk Europejskich (18/28/38) w okresie 2015-2023
• 19 medali Letnich Młodzieżowych Igrzysk Olimpijskich (7/3/9) w okresie 2014-2018
• 4 medale na Zimowych Młodzieżowych Igrzyskach Olimpijskich (2/0/2) w okresie 2012-2024
• 188 medali na Letnich Olimpijskich Festiwalach Młodzieży Europy (54/53/81) w okresie 1991-2023
• 49 medali na Zimowych Olimpijskich Festiwalach Młodzieży Europy (9/19/21) w okresie 1993-2023.

Już wtedy igrzyska olimpijskie rozbudzały wyobraźnię, stroiły emocje, poruszały świat. Zaistnienie Polski w międzynarodowym ruchu olimpijskim było ważne z powodów sportowych, społecznych i państwowych. Polska, od niedawna ciesząca się niepodległością (11 listopada 1918), którą odzyskała po 123 latach panowania państw zaborczych, mogła zaprezentować na stadionie olimpijskim biało-czerwoną flagę pośród innych, wolnych i niepodległych państw.

Nasz debiut olimpijski nastąpił dopiero w 1924 roku, gdyż wojna polsko-bolszewicka 1920 roku  pokrzyżowała plany polskich olimpijczyków. Protektorem Komitetu Olimpijskiego był Józef Piłsudski, który musiał odwołać polskich sportowców z obozów przygotowawczych do igrzysk w Antwerpii i rozkazem powołać do obrony polskich granic. Wielu wybitnych sportowców straciło wówczas życie, ale Polska została obroniona.

Początki udziału Polski w igrzyskach olimpijskich były więc wypełnione nadzieją, potrzebą i walką. Dzisiaj, od naszego debiutu mija dokładnie 97 lat. Zdobyliśmy 319 medali igrzysk olimpijskich (297 w letnich igrzyskach olimpijskich, 22 w zimowych) oraz 8 medali w Olimpijskich Konkursach Sztuki. Na Igrzyskach Europejskich Polacy zdobyli dotąd 34 medale, a w Młodzieżowych Igrzyskach Olimpijskich – 20. Do tego dochodzą medale z Olimpijskich Festiwali Młodzieży Europy, z których młodzi sportowcy przywieźli 182 medale. Sport pomógł odbudować polską państwowość i na zawsze stał się istotnym obszarem życia społecznego. Sukcesy i coraz bardziej liczna Polska Reprezentacja Olimpijska jest symbolem siły ruchu olimpijskiego i jego przyszłości. Olimpijczykom towarzyszy nadzieja na udany start, potrzeba spełnienia w sportowej walce, która trwa do samego końca. Igrzyska olimpijskie są podobno największym marzeniem każdego sportowca. Są globalnym świętem sportu. Medalowy dorobek jest znakomity, ale ten olimpijski – moralny jest o wiele większy.

Misją Polskiego Komitetu Olimpijskiego jest zabezpieczenie i organizacja udziału Polskiej Reprezentacji Olimpijskiej w igrzyskach olimpijskich. Ale równie ważny jest świadomy udział w igrzyskach w roli olimpijczyka, trenera, kibica, dziennikarza. Tu z pomocą przychodzi kultura i edukacja olimpijska – taka materia działań, którą trudno zdefiniować w prostych słowach, a jednocześnie zdefiniować jednoznacznie. My rozumiemy ją tak, że kultura jest duchową interpretacją świata sportu i olimpizmu, dekonstruuje zdarzenia ze stadionów olimpijskich i przedstawia je w formie dla powszechnego odbioru. Edukacja olimpijska to działania bezpośrednie i pośrednie dedykowane różnym grupom odbiorców. Tak działamy, aby kształtować humanistyczne rozumienie sportu i olimpizmu.

Z okazji urodzin PKOl, wystartowaliśmy z kampanią SPORT JEST DOBRY – MAMY NA TO OLIMPIJSKIE DOWODY!, w której prezentujemy postacie naszych olimpijczyków jako bohaterów wartości olimpijskich. Zapraszamy na nasz profil Edukacja olimpijska na FB oraz do Szkolnej Akademii Olimpijskiej.

Oprócz tego w Centrum Olimpijskim w Warszawie stanęła wystawa „START”. Wzdłuż głównej alei znajdują się rzeźby przedstawiające naszych medalistów olimpijskich: Halinę Konopacką (złoty medal olimpijski w rzucie dyskiem Amsterdam 1928), Janusza Kusocińskiego (złoty medal olimpijski w biegu na 10 km Los Angeles 1932), Irenę Szewińską (7 medali olimpijskich w biegach sprinterskich i skoku w dal od Tokio 1964 do Montrealu 1976), Jerzego Kuleja (dwa złote medale olimpijskie w boksie Tokio 1964 i Meksyk 1968), Ryszarda Szurkowskiego (dwa srebrne medale olimpijskie w kolarstwie szosowym Monachium 1972 i Montreal 1976), Tomasza Majewskiego (dwa złote medale olimpijskie w pchnięciu kulą Pekin 2008 i Londyn 2012) oraz Anitę Włodarczyk (trzykrotna mistrzyni olimpijska w rzucie młotem Londyn 2012, Rio de Janeiro 2016 i Tokio 2020). Jest to udany prezent dla polskiego ruchu olimpijskiego, którego sercem są olimpijczycy. Organizatorami projektu są Biuro Programu „Niepodległa” oraz Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. Projekt przygotowany został przy wsparciu PKN Orlen Mecenasa Wystawy.

Poznaj historię Polskiego Komitetu Olimpijskiego