Wawrzyn Olimpijski


To specjalna nagroda Polskiego Komitetu Olimpijskiego – ustanowiona w 1967 roku – jako wyraz uznania i szacunku dla polskich twórców kształtujących humanistyczne wartości sportu i jego wizerunek w społeczeństwie. Po raz pierwszy Wawrzyny przyznane zostały w roku 1969 i uświetniły odbywającą się wówczas w Warszawie 68. Sesję Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego oraz Jubileusz 50-lecia Polskiego Komitetu Olimpijskiego.

Nagrody przyznawane są w czteroletnich cyklach olimpijskich, w różnych dziedzinach twórczości. Wśród laureatów znajdują się przedstawiciele sztuk plastycznych, literaci, filmowcy, fotograficy, architekci, którzy za całokształt swojej twórczości lub konkretne dzieło, otrzymują medal „Wawrzyn Olimpijski” zaprojektowany przez artystę rzeźbiarza Stanisława Sikorę (został on Laureatem Srebrnego Wawrzynu Olimpijskiego w 1972 roku – za twórczość medalierską o tematyce sportowej). 18 sierpnia 2009 roku syn Stanisława Sikory – Tomasz Sikora – Laureat Złotego „Wawrzynu Olimpijskiego” przyznanego za zbiór fotogramów w 1980 roku przekazał bezpłatnie Polskiemu Komitetowi Olimpijskiemu autorskie prawa majątkowe do medalu „Wawrzyn Olimpijski”.

Pielęgnowanie przez Polski Komitet Olimpijski tradycji łączenia sztuki ze sportem podkreśla znaczenie kultury i sztuki w szerzeniu idei olimpijskiej. Pozwala również artystom na twórczą inspirację sportem, który jest jednym z najbardziej dynamicznych i emocjonujących zjawisk naszej cywilizacji. Sięga wreszcie do korzeni antyku, gdzie sztuka zrodziła się z nierozerwalnych związków igrzysk olimpijskich i potęgi twórczej artystów.

Historia i laureaci konkursu

Dotąd odbyło się 14 edycji konkursu, w tym edycja specjalna WAWRZYN STULECIA, zorganizowana w 1994 roku w stuletnią rocznicę I Kongresu Olimpijskiego.

Wśród laureatów są min.: Jerzy Hryniewiecki, Wojciech Zabłocki, Jerzy Nowosielski, Krzysztof Penderecki, Emilia Nożko-Paprocka, Kazimierz Karpiński, Wojciech Kilar, Igor Mitoraj, Tadeusz Różewicz.

Pełna lista nagrodzonych – zobacz więcej

2016

Złote Wawrzyny

Architektura:
Wojciech Zabłocki – za całokształt prac w dziedzinie architektury i sztuki

Fotografia:
Kuba Atys – za fotografie w albumie Historia złota Mistrzostwa Świata w piłce siatkowej mężczyzn Polska 2014 oraz cykl fotografii z Igrzysk Olimpijskich w Soczi i Rio de Janeiro

Literatura:
Henryk Sozański, Jerzy Sadowski, Janusz Czerwiński – za redakcję i współautorstwo pracy zbiorowej Podstawy teorii i technologii treningu sportowego, tomy I i II
Ryszard Wryk – za książki „Olimpijczycy Drugiej Rzeczypospolitej” oraz „Sport i wojna”
Krzysztof Zuchora – za książkę „Dialogi olimpijskie”

Sztuki piękne:
Adam Myjak – za rzeźbę „Jeździec”

Srebrne Wawrzyny

Architektura:
Grzegorz Dżus, Katarzyna Orzechowska-Dżus /Dżus GK Architekci s.c Grzegorz Dżus, Katarzyna Orzechowska-Dżus – Olsztyn/, Maciej Jacaszek, Rafał Jacaszek /RESRUDIO ARCHITEKTURY – Gdańsk/Olsztyn/, Anna Mikulska-Bąk, Piotr Mikulski-Bąk, Natalia Hasso – Agopsowicz/Studio-Projekt Autorska Pracownia Architektoniczna s.c. Ryszard Bąk, Anna Mikulska-Bąk, Piotr Mikulski-Bąk – Olsztyn – za projekt całorocznej infrastruktury sportowo-rekreacyjnej nad jeziorem Ukiel w Olsztynie

Fotografia:
Szymon Sikora – za cykl fotografii „Unia koloru i ruchu”

Literatura
Michał Słoniewski – za książkę „Bojkot igrzysk olimpijskich jako instrument polityki międzynarodowej w latach 1976-1988

Sztuki piękne
Bogusław Lustyk – za „Kaligrafię Sportu”

Nagrody Specjalne PKOl
Justyna Szubert-Kotomska – za film „Rio. Miasto bez Boga”
Artur Szulc – za filmy „Nie zmarnowałem życia”, „Zwykła Niezwykła Rodzina”, serię dokumentalną „Mój pierwszy medal”
Marek Sewen – za „Symfonię Olimpijską”


2012

Złoty Wawrzyn

Architektura:
Biuro Projektowe Rhode-Kellermann-Wawrowsky GmbH+Co, Dusseldorf – za projekt stadionu PGE Arena Gdańsk
Orłowski, Szymański-Architekci Sp. j. Szczecin – za projekt Basenu Olimpijskiego „Floating Arena” w Szczecinie

Film:
Anna Plutecka-Mesjasz – za reżyserię filmu „Nad życie”

Fotografia:
Tomasz Gudzowaty – za wybitne osiągnięcia w dziedzinie fotografii sportowej

Literatura:
Wojciech Lipoński – za książkę „Historia Sportu na tle rozwoju kultury fizycznej”
Maria Rotkiewicz – za całokształt dorobku w zakresie literatury naukowej ze szczególnym uwzględnieniem książki „Światło Olimpii”

Sztuki piękne:
Waldemar Świerzy – za całokształt twórczości w dziedzinie plakatu sportowego
Bronisław Chromy – za całokształt twórczości w dziedzinie rzeźby

Srebrny Wawrzyn

Architektura:
Bulanda, Mucha Architekci Sp. z o.o., Warszawa – za projekt budynku klubowego z halą tenisową, zapleczem socjalnym, technicznym, administracyjnym i kortami do squash’a przy ul. Zaruskiego 8 w Warszawie
Studio Architektoniczne Wojciech Obtułowicz i Partnerzy Sp. z o.o., Kraków – za projekt Młodzieżowego Centrum Sportu i Edukacji w Nowej Hucie

Film:
Zbigniew Rytel – za scenariusze i reżyserię filmów: „Krzysztof Wiłkomirski – najważniejsza walka”, „Dzieci mniejszego Księcia”, „PKOl – 90 lat na olimpijskim szlaku”

Fotografia:
Tomasz Prażmowski – za całokształt osiągnięć w dziedzinie fotografii sportowej

Literatura:
Dariusz Słapek – za książkę „Sport i widowiska w świecie antycznym”
Krzysztof Zuchora – za tomik poezji „Z wiatrem w sercu”

Publicystyka sportowa:
Stefan Szczepłek – za całokształt twórczości w zakresie publicystyki sportowej

Sztuki piękne:
Piotr Gawron – za całokształt twórczości w dziedzinie rzeźby
Jerzy „Jotka” Kędziora – za rzeźby balansujące
Bogusław Lustyk – za cykl 5 obrazów „Istota Sportu”

Brązowy Wawrzyn

Literatura:
Tadeusz Olszański – za książkę „Rachunek za igrzyska. Czyli co stało się ze sportem”
Andrzej Person – za książkę „Sport rządzi światem”
Ryszard Wryk – za książkę „Początki ruchu olimpijskiego w Polsce”


2008

Złoty Wawrzyn

Poezja:
Tadeusz Różewicz – „Dwie strony medalu”
Marian Grześczak – „Nike niosąca blask”

Filozofia olimpizmu:
Józef Lipiec „Pożegnanie z Olimpią”

Architektura:
WAZA sp. z o.o. – Wojciech Zabłocki i współpracownicy – Tor Kolarski w Pruszkowie
Jacek Kwieciński i Tomasz Kosma Kwieciński – ATJ Architekci Sp. z o.o. – Stadion Piłkarski przy ul. ks. P. Ściegiennego w Kielcach

Sztuki plastyczne:
Prof. Jan Kucz – rzeźbiarz

Srebrny Wawrzyn

Leksykony olimpijskie:
Bogdan Tuszyński i Henryk Kurzyński – „Leksykon Olimpijczyków Polskich 1924-2006”
Zbigniew Porada – „Zimowe Igrzyska Olimpijskie 1924-2006”
Ryszard Wryk – „Sport Olimpijski w Polsce 1919-1939 Biogramy Olimpijczyków”

Sztuki plastyczne:
Stanisław Wieczorek – rysunek, grafika

Brązowy Wawrzyn

Sztuki plastyczne:
Antoni Grabowski – rzeźbiarz

Wyróżnienie PKOl
Grzegorz Wieczorek – „Generał Kazimierz Glabisz (1893-1981). Zarys biografii”

Specjalna nagroda PKOl
Muzeum Sportu i Turystyki


2004

Architektura

Srebrny Wawrzyn
Jacek Kwieciński, Tomasz Kosma Kwieciński, Michał Adamczyk, Mikołaj Kwieciński – za obiekty: Kryta Pływalnia przy ul. Rokossowskiej w Warszawie, Kryta Pływalnia w Ożarowie i architekci Jacek Kwieciński i Tomasz Kosma Kwieciński za: Krytą Pływalnię w Myślenicach i Halę Sportową z Krytą Pływalnią w Piasecznie przy ul. Sikorskiego.
Wojciech Różyński – za obiekt „Hala mistrzów” we Włocławku

Sztuki plastyczne

Złoty Wawrzyn
Igor Mitoraj – za ukazanie w rzeźbie siły i piękna ciała ludzkiego
Adam Myjak i Antoni Janusz Pastwa – za rzeźbę „Kwadryga Apollona”

Wyróżnienie
Bogusław Lustyk – za cykl obrazów o tematyce sportowej

Muzyka

Złoty Wawrzyn
Wojciech Kilar – za utwór oratoryjny „Missa pro pace”

Srebrny Wawrzyn
Marian Borkowski – za kompozycję wokalno-instrumentalną „PAX In terra”

Sztuka estradowa

Brązowy Wawrzyn
Michał Zabłocki i Agnieszka Chrzanowska – za „Ogień Olimpijski”

Literatura

Złoty Wawrzyn
Wojciech Lipoński – za sztukę pisania o sporcie
Marian Grześczak – za tom poetycki „Atena strząsająca oliwki”

Srebrny Wawrzyn
Krzysztof Zuchora – za tom wierszy „W zatoce serca”


2001

Złoty Wawrzyn w dziedzinie literatury:
prof. Jerzy Łanowski – pośmiertnie za całokształt twórczości literackiej a szczególnie za „Święte Igrzyska Olimpijskie”
prof. Józef Lipiec – za „Filozofię Olimpizmu”
Tadeusz Olszański – za „Osobistą historię olimpiad”
dr Bogdan Tuszyński – za „Księgę Sportowców Polskich – ofiar II wojny światowej 1939-1945”

Złoty Wawrzyn w rzeźbiarstwie:
prof. Krzysztof Nitsch – za rzeźbę: „Na fali” – brąz patynowany

Srebrny Wawrzyn w rzeźbiarstwie:
Mateusz Łagowski – za rzeźbę w drewnie pt. „Ciężary”

Srebrny Wawrzyn w sztukach plastycznych:
Czesław Podgórski – za pastele pt. „Impresje sportowe I” i „Impresje sportowe II”

Brązowy Wawrzyn w poezji:
Barbara Grocholska-Kurkowiak – za tomik poezji pt. „Pod otwartym niebem”

Brązowy Wawrzyn w rzeźbiarstwie:
Ewa Krynicka – za tryptyk medalierski pt. „Zmaganie”
Sławomir Smyk – za rzeźbę w drewnie pt. „Tańcząca z obręczą”


1996

Złoty Wawrzyn
prof. Bronisław Biliński – pośmiertnie za całokształt twórczości, w szczególności za mistrzowskie połączenie idei antycznego świata Igrzysk z olimpizmem nowożytnym

W dziedzinie literatury:

Złoty Wawrzyn
Krzysztof Zuchora – za książkę „Dalekie i bliskie krajobrazy sportu” w dziedzinie sztuk plastycznych

Srebrny Wawrzyn
Czesław Podgórski – za litografię barwną „Hommage Bronisławowi Malinowskiemu”

Brązowy Wawrzyn
Maciej Milewski – za litografię barwną „Olimpiada”

W dziedzinie prac naukowych i popularnonaukowych:

Brązowy Wawrzyn
Halina Zdebska – za książkę „Bohater Sportowy”


1994

W zakresie fotografii:

Wyróżnienia
Józef Krzywdziński – za 12 prac czarno-białych
Tadeusz Kowalski – wyróżnienie za portrety sportowe

W zakresie sztuk plastycznych:

Brązowy Wawrzyn
Edward Łagowski – „Kajakarz górski”, „Wioślarze”, rzeźba na kolumnie „Olimpijczyk”
Ewa Krynicka – „Gimnastyczka” i „Gol”

W zakresie literatury:

Złoty Wawrzyn
Bogdan Tuszyński – „Przerwany bieg”, „Radio i Sport”, „Sportowe Pióra”

Srebrny Wawrzyn
Raymund Paprzyca-Niwiński – „Nigdy nie dałem kopnąć się w…”

Brązowy Wawrzyn
Elżbieta Duńska-Krzesińska – „Zamiatanie warkoczem”


1992

Złoty Wawrzyn
inż. Arch. Klemens Mikuła – za projekt kompleksu architektonicznego „Malta”

Srebrny Wawrzyn
dr Bogdan Tuszyński – za książkę „Ostatnie okrążenie Kusego”

Wyróżnienia
Wiesław Maciejewski – za fotogram „Kulomiot”
Edward Gorol – za medal „Coubertain”


1988

W dziedzinie rzeźby:

Złoty Wawrzyn
Edward Łagowski – za całokształt rzeźbiarstwa o tematyce sportowej

Srebrny Wawrzyn
Józef Marek – rzeźba o tematyce sportowej

W dziedzinie fotografii:

Srebrny Wawrzyn
Leszek Fidusiewicz – za cykl „Analogie Seoul ’88”

W dziedzinie literatury:

Brązowy Wawrzyn
Józef Lipiec – za książkę „Kalokagatia”
Bogdan Tuszyński – za książkę „100 lat Warszawskiego Towarzystwa Cyklistów”

W dziedzinie sztuk plastycznych:

Wyróżnienia
Anna Buczkowska – tkanina artystyczna
Zyhdi Cakolli – rysunek


1984

W dziedzinie literatury:

Srebrny Wawrzyn
Jerzy Harasymowicz – za „Wiersze na Igrzyska”

Brązowy Wawrzyn
Andrzej Ziemilski – za książkę „W dziwnej krainie sportu”
Jan Lis – za książkę „Romantyczne Olimpiady”

Wyróżnienie
Bogdan Tuszyński – za książkę „Prasa i Sport”

W zakresie fotografii:

Srebrny Wawrzyn
Leszek Fidusiewicz – za cykl fotogramów sportowych

W zakresie rzeźby:

Wyróżnienie
Aleksander Dętkoś – za cykl dzieł rzeźbiarskich


1980

W zakresie literatury i publicystyki:

Złoty Wawrzyn
Tadeusz Kubiak – za tom wierszy „Bieżnie w słońce wiodą”

Srebrny Wawrzyn
Tadeusz Olszański – za książki „Wszystko na medal” i „Wyżej nad Poprzeczkę”

Brązowy Wawrzyn
Andrzej Ziemilski – za publicystykę o tematyce sportowej publikowaną Na łamach „Przeglądu Sportowego”

Wyróżnienie
Lesław Skinder – za działalność dziennikarską związaną z Igrzyskami XXII Olimpiady w Moskwie

W zakresie filmu:

Złoty Wawrzyn
Andrzej Kotkowski – za film „Olimpiada 40”

Srebrny Wawrzyn
Bogdan Dziworski – za filmy „Olimpiada” i „Dwubój klasyczny”

Brązowy Wawrzyn
Krzysztof Rogulski – za film „Ostatnie okrążenie”

W zakresie fotografii:

Złoty Wawrzyn
Tomasz Sikora – za zbiór fotogramów

Srebrny Wawrzyn
Ryszard Szafirski – za zestaw fotogramów kolorowych „Everest – zima 1979/80”

Wyróżnienia
Leszek Fidusiewicz – za zbiór fotogramów
Mieczysław Swiderski – za zbiór fotogramów

W zakresie sztuk plastycznych:

Złoty Wawrzyn
Karol Śliwka – za plakaty olimpijskie, ze szczególnym uwzględnieniem Plakatu olimpijskiego „Moskwa 80”

Srebrny Wawrzyn
Lech Okołów – za twórczość w dziedzinie malarstwa o tematyce sportowej

Brązowy Wawrzyn
Jerzy Mazuś – za twórczość w dziedzinie grafiki o tematyce sportowej

Wyróżnienie
Michał Gałkiewicz – za twórczość w dziedzinie rzeźby o tematyce sportowej

W zakresie muzyki:

Złoty Wawrzyn
Ryszard Kubiak – za koncepcję, reżyserię i realizację widowiska „Przy złotym wieńcu kładę swą Pieśń”, które odbyło się w Teatrze Wielkim z okazji 60-lecia Polskiego Komitetu Olimpijskiego.

W dziedzinie architektury:

Złoty Wawrzyn
Katarzyna Baranowska, Florian Grzybowski, Andrzej Sliwczyński, Urszula Plewka-Schmidt, Włodzimierz Schmidt – za projekt Promu Olimpijskiego M/S „Georg OTS”

Brązowy Wawrzyn
Wojciech Zabłocki – za projekt hali tenisowej w Warszawie


1976

Złoty Wawrzyn
Emilia Nożko-Paprocka – za „Kompozycje na temat sportu” – sztuki plastyczne
Kazimierz Karpiński – za rzeźbę „Następny rekordzista”
Tadeusz Makarczyński, Bohdan Tomaszewski – za film „Maraton”

Srebrny Wawrzyn
Grzegorz Młodzikowski – za monografię „20 olimpiad ery nowożytnej”
Tadeusz Olszański – za zbiór reportaży „Magia Igrzysk”
Jerzy Turzeniecki – za projekt i realizację Hali Widowiskowo-Sportowej „Arena” w Poznaniu

Wyróżnienia
Barbara Gawdzik-Brzozowska – za cykl rysunków „Zawodnicy”
Wiesław Garboliński – za cykl obrazów z pleneru Spała ’74
Bogdan Dziworski – z filmy „Hokej” i „Pięciobój nowoczesny”
Leszek Fidusiewicz – za zbiór fotogramów


1972

Złoty Wawrzyn
Maciej Gintowt, Maciej Krasiński – za projekt Hali Widowiskowo-Sportowej w Katowicach
Krzysztof Penderecki – za utwór „Ekecheiria”

Srebrny Wawrzyn
Jerzy Nowosielski – za cykl obrazów „Pływaczka”
Stanisław Sikora – za medale o tematyce sportowej

Wyróżnienia
Benon Liberski – za obraz „Start”
Paweł Mystkowski – za prace (fotografia) wystawione na Ogólnopolskiej Wystawie „Impresje sportowe”
Tercjan Multaniak – za cykl fotografii „Igrzyska”
Leszek Prorok – za opowiadanie „Letni sztorm”
Tadeusz Olszański – za książkę „Magia sportu”
Wojciech Lipoński – za książkę „Zapomniani piewcy sportu”
Jan Lis, Bogdan Tuszyński – za cykl audycji „Księga olimpijskich wspomnień”
Redakcja Sportowa TVP – za cykl przedolimpijskich programów telewizyjnych
Lech Lorentowicz – za film „Znicz olimpijski”
Anna Baraniecka, Henryk Kucharski, Jacek Rościszewski, Włodzimierz Stępiński
Andrzej Walenta – za film „To się zdarzyło w olimpijskim roku”


1969

Złoty Wawrzyn
Jerzy Hryniewiecki – za całokształt wieloletniej twórczości w dziedzinie Budownictwa sportowego

Srebrny Wawrzyn
Wojciech Zabłocki – za projekty architektoniczne urządzeń sportowych
Bohdan Tomaszewski – za całokształt twórczości w dziedzinie publicystyki sportowej
Jerzy Jarnuszkiewicz – za medale i rzeźbę przestrzenną o tematyce sportowej

Wyróżnienia
Stanisław Karpiel i Jadwiga Gajewska – za projekt architektoniczny skoczni Narciarskiej „Wielka Krokiew” w Zakopanem
Wiktor Gessler, Zbigniew Ihnatowicz, Jerzy Sołtan, Włodzimierz Wittek – za projekt architektoniczny Ośrodka Sportowego ZS „Start” Warszawa-Mokotów
Krzysztof Blauth – za książkę „Cena rekordu”
Andrzej Jucewicz, Włodzimierz Stępiński – za książkę „Chwała Olimpijczykom”
Marian Grześczak – za poemat „Jasność”
Grzegorz Kowalski – za rzeźby wykonane z okazji Igrzysk XIX Olimpiady (Meksyk 1968)
Maciej Urbaniec – za plakaty o tematyce sportowej
Maria Bujakowa – za tkaniny o tematyce sportowej
Stefan Małecki, Franciszek Winiarski – za projekty znaczków pocztowych o tematyce sportowej
Stanisław Sikora – za medale o tematyce sportowej